HAMBURG DRAMATURJİSİ ÖZET

Hamburg Dramaturjisi, Dramaturji kelimesini ilk kez kullanan Gotthold Ephraim Lessing‘e ait bir eserdir. Lessing bu eserinde tiyatro ekseninde İnandırıcılık, Tarih, Yazar ve Komedya konuları üzerine düşüncelerini ifade ediyor. Lessing’in bu önemli eserinin özeti şu şekildedir:

1.Bölüm

  • Hayranlık uyandıracak kahraman müsrifçe seçilmemeli. 1 kişiden fazla olunca hayranlığımız bölünüyor.
  • Hristiyan tragedyalarının kahramanı çoğunlukla şehitlerdir
  • Yazar, bu şehit karakterine isabetli sebepler vermeli
  • Yazar bu kahraman için kaçınılmaz bir durum yaratmalı
  • Oyun yazarı halk düzeyine indiğinde onu aydınlatmak ve düzeltmek için orada bulunmalı, onun önyargılarını ve değersiz düşüncelerini beslemek için değil.

2.Bölüm

  • Gerçekçilik esas alınmalıdır. Oyunlarda mucizenin yeri yoktur. Her şey birbirine bağlıdır. Her kararın, düşünce ve eylemdeki değişikliğin öngörülmüş karakterin ölçütleriyle uyuşması gerekmektedir.

9.Bölüm

  • Yazar, karakterleri eylemlerle tanıtmalıdır, söz ile değil.
  • 24 saat gibi kısa bir sürede büyük eylemlerle karakteri tanımak zor olabilir. Ama büyük eylemler isteyen kim? Küçük detaylarla karakter tanıtılabilir.

11.Bölüm

  • Yazar için tarihsel gerçeklik amaç değil, bir araçtır. Tarih birebir yansıtılmaz.
  • Tarihsel gerçeği kullanmak şaşırtmaca yapabilmek için bir araç olabilir.

12.Bölüm

  • Özlü söz vs kullanmak şart değil. Kullanmadan da oluyor iyi oyunlar.
  • Ahlaki ders vermek için metni dizayn etmek gereksizdir.

19.Bölüm

  • Tragedyanın amacı felsefidir. Tragedya ünlü geçidi değildir. Tarihi kişilikleri şişirmek için tiyatro kullanılmamalıdır.

21.Bölüm

  • Komedide dokunaklıdan gülünesiye geçişler olabilir. İkisi de doğaldır, hayatla ilgilidir.
  • Dolayısıyla türler arası geçiş veya ara türler olmalıdır.

24.Bölüm

  • Tiyatroda tarih, bir isimler dağarcığı olmaktan başka bir şey değildir.

27.Bölüm

  • Tragedya yazarı için beklenmeyen ve şaşırtıcı olan önceliklidir.

28.Bölüm

  • Komedya, düzeltilebilir hatalarla ilgilenmelidir.
  • Dolayısıyla dalgınlık gibi durumlar komedinin konusu olmamalıdır.
  • Yetersizlikten ve gerçeklikten kaynaklanan her uyumsuzluk her karşıtlık gülünçtür.
  • Gülmek ve alaya almak farklı şeylerdir.
  • Gülünç bir durumdaki insana güleriz fakat bu onu alaya almak değildir.

29.Bölüm

  • Komedya alayla alarak değil, güldürerek düzeltmeyi amaçlar; ne gülünçleştirdiği kusurları, ne de doğrudan doğruya bu kusurları olan kimseleri hedef alır.
  • Çaresiz hastalıkları gideremese bile, sağlıklı olanların durumunu sağlamlaştırmak, komedyaya yeter.
  • Ahlakın, gülünç olandan daha güçlü ve etkili bir koruyucusu yoktur. Komedinin ahlaki boyutudur bu.

30.Bölüm

  • Dehanın yaptığı olabildiğince sade ve bütünlüklü eserler yaratmaktır. Her şeyden biraz biraz eklemek değildir. Eklendiği vakit çorba olur.

32.Bölüm

  • Oyunun gerçek dışı ve çok kısa olmaması gerekir.

41.Bölüm

  • Seyircinin kulu köpeğiyiz. Onları tragedya kahramanının konuşmasını isterler, bizim konuşmamızı değil.

42.Bölüm

  • Tragedya yazarı, seyirciye, yaşadığı yanılsamayı hatırlatacak her şeyden uzak durmalıdır; çünkü onu hatırladıkları an, yanılsama ortadan kalkar.

80.Bölüm

  • Dramatik biçimin öyküden fazlasını vermesi gerekir. Dramatik biçim korku ve acıma uyandıran tek biçimdir. En azından en üst seviyede bu hisleri yaşatan…

Hamburg Dramaturjisi.